Szczegóły książki

Człowiek. Filozoficzne wyzwanie

Człowiek. Filozoficzne wyzwanie

Witold P. Glinkowski

Celem publikacji jest zasygnalizowanie zasadności i wagi podjęcia filozoficznych badań, zmierzających do uchwycenia iunctim między dwiema nominalnie kontradykcyjnymi względem siebie eksplikacjami bytu ludzkiego. Jedno z nich eksponuje niejednoznaczność, niejednolitość i historyczny wariabilizm, nieodrodnie towarzyszące bytowi ludzkiemu. Drugie, przeciwnie, domaga się ujawnienia i opisania tego, co składa się na swoistość bytu ludzkiego i przesądza o jego tożsamości, niezależnie od historyczno-kulturowego kontekstu, który niewątpliwie stanowi trwały horyzont ludzkiego istnienia – wciąż poszerzający się, obejmujący dziedzinę zjawisk podlegających nieustannej fluktuacji.

Pytanie o człowieka – stawiane w obrębie dyskursu filozoficznego – należy do pytań równie kłopotliwych, co fundamentalnych. Jego wartość tkwi w nim samym, a jego potencjał jest zarazem potencjałem filozofii – skłania do podejmowania poszukiwań, uzasadnia ich aktualność, dowodzi tego, że filozofia nie jest intelektualną rozrywką, wyobcowaną z cywilizacyjnego kontekstu współczesności.

Prezentowana monografia – dotycząca węzłowych kwestii związanych ze specyfiką filozoficznego pytania o człowieka, jego dotychczasową drogą i perspektywami – jest pierwszym tomem planowanego cyklu: Filozofia na tropie człowieka; kolejne będą poświęcone dialogicznej recepcji problematyki antropologicznej (Człowiek dialogu) oraz antropologii fundamentalnej Michaela Landmanna (Przeszłość i przyszłość antropologii fundamentalnej).

Wstęp  9

 

Rozdział I. Człowiek – pytanie otwarte                15

1. Homo perennis            26

2. Historyczność i pozahistoryczność człowieka 28

3. Pytania filozofii i odpowiedzi udzielane przez naukę 34

4. Niedefiniowalność człowieka               43

5. Logos, ethos i thelos – komponenty pytania o człowieka        49

 

Rozdział II. Byt ludzki, czyli jaki? Wyznaczniki bytu ludzkiego 59

1. Cechy człowieka – akcydentalne czy fundamentalne?             61

2. Śmiech i płacz              62

3. Człowiek pracy            67

4. Bycie w świecie           71

5. Bytowanie ku śmierci               74

6. Kochany i kochający  77

7. Wolny i odpowiedzialny          89

8. Człowiek dialogu – człowiekiem dramatu       102

 

Rozdział III. Człowiek – z natury uwikłany w sprzeczności          115

1. Napięcia w strukturach ludzkiego istnienia     117

2. Dwie wizje świata      119

3. Osoba i jednostka – wobec wolności i konieczności   125

4. Duchowe versus cielesne – kultura i natura   129

5. Sfera społeczna i polityczna   132

 

Rozdział IV. Człowiek – osoba w horyzoncie moralności             137

1. Physis ludzkiej osoby               139

2. Substancjalizm i aktualizm – dwie wizje osoby             142

3. Osoba – autonomiczna czy autoteliczna?        149

4. Jedyny czy Pojedynczy?          151

5. Moralność – kulturowa zdobycz czy otwarcie na transcendencję?     154

6. Racjonalność podmiotu moralnego   162

7. Potrzeba sprawiedliwości i pragnienie miłosierdzia    170

8. Etyczne i estetyczne – jedna czy dwie narracje?         178

9. Nieskończoność jako horyzont i źródło moralności    180

10. „Bycie ludzkim”         185

11. Czas człowieka – czas moralności     186

 

Rozdział V. Ku antropologii filozoficznej – metamorfozy i perspektywy filozoficznego pytania o człowieka    189

 

Zamiast konkluzji            209

 

Indeks osobowy              211

Część ogólna     211

Część bibliograficzna      213

 

Bibliografia         221

  • Tytuł: Człowiek. Filozoficzne wyzwanie
  • Autor: Witold P. Glinkowski
  • ISBN Ebooka: 978-83-8142-065-5, 9788381420655
  • Data wydania ebooka: 2019-05-31
  • Identyfikator książki: e_15yc